1) Íslensk stjórnvöld hefðu getað hafnað Icesave í fæðingu, til þess eru heimildir í lögum. Það gerðu þau ekki, heldur beinlínis studdu bankann í sínum gjörningi; í ljósi upplýsinga sem lágu fyrir þegar gefið var leyfi fyrir Icesave í Hollandi, er erfitt að kalla þá gjörð annað en ránsleiðangur. Með vitund og vilja íslenskrar stjórnsýslu.
2) Að kenna EES samningnum um ófarir Íslendinga er í besta falli hálfur sannleikur. Það neyddi enginn skuldakónga til að teygja frelsið út í margfalda stærð íslenska hagkerfisins. Aðhaldið var ekkert, eftirlitið svaf og útrásin meira og minna dásömuð af íslenskum stjórnvöldum.
3) Ef Íslendingar eru ósáttir við 5.5% vexti og telja merki þess Bretar og Hollendingar séu að kúga þá, er hægur vandi að bregðast við. Taka má hagstæðara lán og greiða upp Icesave. Ég hygg það muni ganga illa á þessum tímapunkti, en kannski myndi það vekja einhverja að sjá þær vaxtaprósentur sem í boði yrðu.
4) Bretar, sem þurfa greiða Icesave NÚNA, eru ekki endilega með þá fjármuni í rassvasanum. Þeir þurfa sjálfir taka lán fyrir útgjöldum eða prenta peninga. Bretar græða ekkert á þessum samningi, þó sumum henti ágætlega halda öðru fram.
Bretar, rétt eins og Hollendingar, eru þvert á móti að tapa miklu á Icesave - enda greiða Íslendingar ekki nema hluta skaðans.
5) Með íslensku neyðarlögunum samþykkti þáverandi alþingi að mismuna fólki eftir þjóðerni* og kippti jafnframt ákvæðum um tryggingarsjóð úr sambandi. Fordæmið er komið - og það barst frá íslenskum stjórnvöldum. Verði Icesave hafnað er allt eins líklegt að krafist verði sömu meðferðar á öllum innistæðum, óháð þjóðerni*. Sem sagt, Íslendingar greiði öllum upp í topp - í stað lágmarksins sem nú er krafist.
6) Formaður Framsóknarflokks hefur talað fyrir því að hafna samkomulaginu og láta Breta/Hollendinga um að sækja málið. Þær þjóðir myndu líkast til láta það eiga sig, enda ljóst að alger einangrun í kjölfarið þætti duga til að letja aðrar þjóðir frá "við borgum ekki" viðhorfinu. Slíkt yrði í raun versta hugsanlega niðurstaðan. Ef svo ólíklega vildi til að Bretar og Hollendingar færu í mál, myndu þeir, að mínu mati, hafa betur (samanber 5).
Erfitt gæti reynst að finna dómstól sem leggði blessun sína yfir mismunun á grundvelli þjóðernis*.
7) Telji Íslendingar sig geta sótt mál út frá svokölluðum "hryðjuverkalögum", er líklega best þeir kynni sér lögin. Fjármálaráðherra Breta hefur þannig bent á að við samþykkt þeirra, var sérstaklega tiltekið þau væru EKKI einungis hugsuð til viðbragða gegn hryðjuverkum.
Íslendingar væru þar að fara í mál á grundvelli móðgandi blaðafyrirsagna, sem auðvitað mun engu skila (ættu kannski íhuga stefna Financial Times fremur en breska ríkinu?). Íslensk stjórnvöld gengu svo framar öðrum í að festa "hryðjuverkastimpilinn" á Íslandi; bara svo það sé á hreinu.
Tekið skal fram að frysting Landsbanka var að sjálfsögðu lögleg.
8) Gera má athugasemdir við framferði íslenskra stjórnmálamanna og eftirlitsstofnanna sem mærðu svikamyllur bankanna allt fram á síðasta dag. Þar á meðal ummæli háttsettra manna sem gáfu ítrekað í skyn að íslenska ríkið gæti greitt innistæðueigendum ef illa færi. Þannig var búin til fölsk öryggiskennd hjá viðskiptavinum Icesave; sú auglýsing hafði áhrif.
Velta má fyrir sér hví breskur/hollenskur almenningur skuli bera ábyrgð á íslenskum banka, sem var undir íslensku eftirliti og studdur af íslenskum stjórnvöldum - stjórnvöldum sem kosin voru af íslenskri alþýðu.
9) Ef Bretar og Hollendingar ásældust auðlindir Íslendinga, líkt og paranojaðir Íslendingar þreytast ekki á að halda fram, hefðu þeir ekki samþykkt samning með 7 ára hvíldartíma til sölu eigna, 5.5% vöxtum og möguleika á að greiða upp (með hagstæðara láni) hvenær sem er. Þetta hljóta allir hugsandi menn að sjá.
10) Talað er um Icesave lánið hafi hækkað um svo og svo mikið síðustu 48 klukkustundir. Enn eru þó ríflega 60.000 klukkustundir til stefnu - og ef forsendur samningsins hafa í engu staðist í lok 7 ára tímabilsins munu Íslendingar standa ágætlega varðandi samið verði aftur. Þá verður (vonandi) ró farin að færast yfir efnahagskerfi heimsins og helstu gallar í alþjóðafjármálum lagfærðir.
* Mótrök má sjá í fyrstu athugasemd við bloggið og í pressugrein Jóns Helga.
2) Að kenna EES samningnum um ófarir Íslendinga er í besta falli hálfur sannleikur. Það neyddi enginn skuldakónga til að teygja frelsið út í margfalda stærð íslenska hagkerfisins. Aðhaldið var ekkert, eftirlitið svaf og útrásin meira og minna dásömuð af íslenskum stjórnvöldum.
3) Ef Íslendingar eru ósáttir við 5.5% vexti og telja merki þess Bretar og Hollendingar séu að kúga þá, er hægur vandi að bregðast við. Taka má hagstæðara lán og greiða upp Icesave. Ég hygg það muni ganga illa á þessum tímapunkti, en kannski myndi það vekja einhverja að sjá þær vaxtaprósentur sem í boði yrðu.
4) Bretar, sem þurfa greiða Icesave NÚNA, eru ekki endilega með þá fjármuni í rassvasanum. Þeir þurfa sjálfir taka lán fyrir útgjöldum eða prenta peninga. Bretar græða ekkert á þessum samningi, þó sumum henti ágætlega halda öðru fram.
Bretar, rétt eins og Hollendingar, eru þvert á móti að tapa miklu á Icesave - enda greiða Íslendingar ekki nema hluta skaðans.
5) Með íslensku neyðarlögunum samþykkti þáverandi alþingi að mismuna fólki eftir þjóðerni* og kippti jafnframt ákvæðum um tryggingarsjóð úr sambandi. Fordæmið er komið - og það barst frá íslenskum stjórnvöldum. Verði Icesave hafnað er allt eins líklegt að krafist verði sömu meðferðar á öllum innistæðum, óháð þjóðerni*. Sem sagt, Íslendingar greiði öllum upp í topp - í stað lágmarksins sem nú er krafist.
6) Formaður Framsóknarflokks hefur talað fyrir því að hafna samkomulaginu og láta Breta/Hollendinga um að sækja málið. Þær þjóðir myndu líkast til láta það eiga sig, enda ljóst að alger einangrun í kjölfarið þætti duga til að letja aðrar þjóðir frá "við borgum ekki" viðhorfinu. Slíkt yrði í raun versta hugsanlega niðurstaðan. Ef svo ólíklega vildi til að Bretar og Hollendingar færu í mál, myndu þeir, að mínu mati, hafa betur (samanber 5).
Erfitt gæti reynst að finna dómstól sem leggði blessun sína yfir mismunun á grundvelli þjóðernis*.
7) Telji Íslendingar sig geta sótt mál út frá svokölluðum "hryðjuverkalögum", er líklega best þeir kynni sér lögin. Fjármálaráðherra Breta hefur þannig bent á að við samþykkt þeirra, var sérstaklega tiltekið þau væru EKKI einungis hugsuð til viðbragða gegn hryðjuverkum.
Íslendingar væru þar að fara í mál á grundvelli móðgandi blaðafyrirsagna, sem auðvitað mun engu skila (ættu kannski íhuga stefna Financial Times fremur en breska ríkinu?). Íslensk stjórnvöld gengu svo framar öðrum í að festa "hryðjuverkastimpilinn" á Íslandi; bara svo það sé á hreinu.
Tekið skal fram að frysting Landsbanka var að sjálfsögðu lögleg.
8) Gera má athugasemdir við framferði íslenskra stjórnmálamanna og eftirlitsstofnanna sem mærðu svikamyllur bankanna allt fram á síðasta dag. Þar á meðal ummæli háttsettra manna sem gáfu ítrekað í skyn að íslenska ríkið gæti greitt innistæðueigendum ef illa færi. Þannig var búin til fölsk öryggiskennd hjá viðskiptavinum Icesave; sú auglýsing hafði áhrif.
Velta má fyrir sér hví breskur/hollenskur almenningur skuli bera ábyrgð á íslenskum banka, sem var undir íslensku eftirliti og studdur af íslenskum stjórnvöldum - stjórnvöldum sem kosin voru af íslenskri alþýðu.
9) Ef Bretar og Hollendingar ásældust auðlindir Íslendinga, líkt og paranojaðir Íslendingar þreytast ekki á að halda fram, hefðu þeir ekki samþykkt samning með 7 ára hvíldartíma til sölu eigna, 5.5% vöxtum og möguleika á að greiða upp (með hagstæðara láni) hvenær sem er. Þetta hljóta allir hugsandi menn að sjá.
10) Talað er um Icesave lánið hafi hækkað um svo og svo mikið síðustu 48 klukkustundir. Enn eru þó ríflega 60.000 klukkustundir til stefnu - og ef forsendur samningsins hafa í engu staðist í lok 7 ára tímabilsins munu Íslendingar standa ágætlega varðandi samið verði aftur. Þá verður (vonandi) ró farin að færast yfir efnahagskerfi heimsins og helstu gallar í alþjóðafjármálum lagfærðir.
* Mótrök má sjá í fyrstu athugasemd við bloggið og í pressugrein Jóns Helga.
Tilvísa
Furl
Facebook
Vista PDF
Prenta
Senda
"5) Með íslensku neyðarlögunum samþykkti þáverandi alþingi að mismuna fólki eftir þjóðerni og kippti jafnframt ákvæðum um tryggingarsjóð úr sambandi."
Neyðarlögin mismuna ekki fólki eftir þjóðerni.
Neyðarlögin taka hvorki afstöðu til þjóðernis fólks né búsetu.
Neyðarlögin tryggja innstæður í bönkum á Íslandi. Allir, Íslendingar og útlendingar sem eiga innstæður í íslenskum bönkum á Íslandi standa jafnfætis.
Tryggingasjóðurinn er sá sami eftir og fyrir neyðarlögin. Í lögum frá 1999 sem sett voru á grundvelli EES-samningsins var komið á fót tryggingasjóði. ESB hefur aldrei gert athugasemdir við tryggingasjóðinn á Íslandi, en það er misjafnt eftir ESB og EES löndum hvernig ákvæðið um tryggingasjóði var útfært.
Þetta er sannleikurinn en svo ræður þú hvort þú heldur áfram að halda hinu gagnstæða fram.
Tryggingarsjóður innlána átti að tryggja innistæður íslenskra banka, hvort sem er á Íslandi eða annars staðar.
Með neyðarlögunum var ákveðinn hópur innistæðueigenda gerður rétthærri öðrum.
Um þetta stendur rifrildið (að einhverju leyti). Mér skilst t.d. það sé með tilvísun í neyðarlögin, sem Bretar kröfðust upphaflega fullrar greiðslu af hálfu Íslendinga.
Köllum það þjóðerni, ríkisfang, bankafang eða eitthvað allt annað - mér er í sjálfu sér sama.
Eftir stendur að við þetta eru gerðar alvarlegar athugasemdir (ekki af mér, sjáðu til) og mikilvægt Íslendingar viti af því.
Ég get spurt á móti; getur þú fullyrt neyðarlögin munu standa fyrir alþjóðlegum dómstólum, ef málið yfirleitt fengist tekið fyrir?
Ég get það ekki, en hef svo sem ekkert nema orð fróðra manna fyrir mér í því. Ég ætla hins vegar ekki að horfa upp á fullkomna einstefnu í umræðunni, án þess að benda á aðrar hliðar...sem hugsanlega (og hugsanlega ekki) munu hafa áhrif.
Ég átta mig á að ég er verulega pirrandi, en Íslendingar eru ekki að díla við mig í þessu máli.
Því miður, því ég væri auðveldur viðureignar :-)
Og það er gerir hann líka.
Það stendur hvergi í ESB tilskipuninni um tryggingasjóð að trygginasjóðurinn eigi að tryggja allar innstæður.
Það stendur að stofna eigi tryggíngasjóð og það gerðu íslenskir bankar árið 1999.
ESB vill hins vegar að ríkið ábyrgist innstæður umfram það sem er í tryggingasjóði.
Um það stendur deilan en ekki það sem þú segir: " ákveðinn hópur innstæðueigenda gerður rétthærri öðrum."
Bretar og Hollendingar hafa beðist undan því að málið fari fyrir gerðardóm. Vonandi fara þeir með málið þó fyrir dóm því þá geta Íslendingar gripið til varnar.
Það að meðhöndla erlent útibú öðruvísi er nákvæmlega það sama og meðhöndla útibúin á Vestfjörðum alltöðruvísi en önnur bú Landsbankans á Íslandi.
Jafnræðið sjáðu.
Vonandi muntu aldrei þurfa að að sækja rétt þinn til manns sem er sammála þér um að merking hugtaka skipti ekki máli og að það skipiti ekki máli hvaða hugtak er notað. Vegna þess að varnir þínar munu engu skipta því dómarinn myndi segja að orðalag skiptir ekki máli. Það er ef dómarinn ber jafnlítið skynbragð á tilganga orða í lögum og þú gerir.
Láttu lögmönnum eftir að túlka lögin. Það geri ég.
En.
Það sem vantar hér er svar við spurningunni: af hverju vill ESB ríkið ábyrgist innistæður umfram tryggingarsjóð?
Kannski vegna þess að íslensk stjórnvöld aftengdu þetta fyrir menn með rétt "bankafang" :-)
Ef neyðarlögin hefðu aldrei verið sett á, hefðu innistæðueigendur í öllum íslenskum bönkum (burtséð frá "bankafangi") fengið sömu upphæð tryggða (á að giska 10.000 krónur?) og engin vafi leikið á málinu. Eða hvað?
Vel má vera ég sé að misskilja þetta, en er þá fjarri því einn um þann misskilning. Eins grábölvað og það er, held ég meira segja háttsettir menn og mikilvægir (mis)skilji þetta nákvæmlega eins og ég :-)
En, jú, ég vona sannarlega að ef íslensk stjórnvöld hafna samningnum muni málið fást fyrir dóm...sem þó er alls óvíst.
En ætli þingmenn veðja á þann möguleika þurfa þeir jafnframt að svara eftirfarandi spurningu af fullkomnum heiðarleika.
Munu dómstólar samþykkja neyðarlögin með þeirri mismununn sem þar birtist?
í nauðungarsamningum er yfirleitt aldrei talað um markaðsvexti og venjulega stór hluti afskrfaður... Hvorugt er í Icesave samningum...
Hvað með öll lánin sem við fáum svo núna í kjölfarið frá "vina"þjóðum okkar... vextir, afborganir og annað...?
Við gáfumst upp fyrir auðmönnum... og ætlum að viðhalda þeirri stefnu og gefast upp...
Ísland var ágætt... það sem tekur við verður örugglega líka fínt... bara eitthvað annað... allt annað...
Nei slepptu því þá bara og jafnframt skaltu sleppa því að bulla eitthvað útí loftið um það sem þú hvorki nennir né getur kynnt þér..
í sama farveg og margir aðrir og það er að gefa sér það að Íslendingar hafi betri réttarstöðu en Bretar og Hollendingar. Lögfróðir íslenskir menn hafa talað um að við ættum lögum samkvæmt ekki að greiða þessa skuld og fyrir mörgum virðist það viðhorf vera hið eina rétta viðhorf. Því miður er það svo að lagaákvæðin um tryggingasjóð innistæðueigenda eru umdeild. Ef þau væru það ekki þá hefði væntanlega verið auðvelt að leysa þetta mál, ekki satt?
Annars er þetta góður pistill og það er mikilvægt fyrir Íslendinga að reyna setja sig líka í stöðu Breta og Hollendinga. Það er fleira en eitt sjónarhorn hérna.
Innistæðurnar voru "tryggðar" með sértstakri yfirlýsingu og síðan fluttar í nýju bankana.
2) Bæði tryggingin og neyðarlögin bjóða upp á málaferli. Það er öruggt að kröfuhafar aðrir en innistæðueigendur munu fara í mál vegna neyðarlagana og það hlýtur að vera líklegast að lögaðilar sem átti innistæður í Icesave og fengu ekkert bætt af bresku eða hollensku ríkisstjórninni, láti reyna á það hvort að innistæðutryggingi feli í sér ólöglega mismunun. Hvorugt vafaatriðið er afgreitt með þessum samningi.
Ef annað málið tapast þá stefnum við lóðbeint í ríkisgjaldþrot hvort eð er. Í málaferlum vegna tryggingasjóðs fáum við aldrei mikið verri niðurstöðu en nú liggur fyrir.
Við höfum meira að vinna en að tapa með því að standa á rétti okkar.
Þetta er ekkert nema mismunun eins og hún gerist grófust og algerlega óásættanleg fyrir innistæðueigendur í Bretlandi og Hollandi.
Þeir sem ekki átta sig á þessu, ættu að lesa sér betur til um stöðu mála.
Magnús, þrátt fyrir góðan vilja minn þá skil ég ekki hvað þú átt við.
Hvað eru "ákvæði um innstæðustryggingar". Magnús, ég er að tala um ESB tilskipun um tryggingasjóð. Og hann var settur á með lögum árið 1999. Ég spyr aftur hvað eru "ákvæði um innstæðutryggingar"?
Neyðarlögin tala ekki um íslenska banka, Magnús. Taktu nú eftir! Neyðarlögin eru um innstæður í íslenskum bönknum á Íslandi. Þannig tapa þeir Íslendingar sem áttu pening í íslenskum bönkum í útlöndum. Og útlendingar sem áttu pening í íslenskum bönkum á Íslandi fá sína.
Þótt Ómari finnist orð ekki skipta máli, ef það hetnar honum, þá er óþarfi að apa þann ósið eftir honum.
Frá Agli: "Tinna: Rök þín eru góð og gild. Aftur á móti leggst þú í sama farveg og margir aðrir og það er að gefa sér það að Íslendingar hafi betri réttarstöðu en Bretar og Hollendingar."
Nei, Egill ég "leggst" hvorki í sama "farveg" né annan. Ég vil láta reyna á lagalegan rétt Íslendinga fyrir dómstólum. Bretar og Hollendingar neita að fara með ágreininginn fyrir dómstóla. Finnst þér að það styrki málstað þeirra eða Íslendinga, Egill? Neitar sá að fara með mál fyrir dómstóla ef hann óttast ekki niðurstöðuna?
Meira frá Agli: "Því miður er það svo að lagaákvæðin um tryggingasjóð innistæðueigenda eru umdeild."
Egill, lagaákvæðin um tryggingasjóðinn eru ekki umdeild. Það stendur í ESB tilskipuninni að það eigi að stofna tryggingasjóð en það er ekki orð um það í tilskipuninni hvað á að vera mikill peningur í honum.
Tryggingasjóðurinn er hugsaður til að borga innstæðueigendum þegar einn eða tveir bankar hrynja. En hann er ekki hugsaður til að borga innstæðueigendum þegar allt bankakerfi einnar þjóðar hrynur. Hefði einn íslenskur bankanna hrunið þá hefði tryggingasjóðurinn greitt. En það gegnir allt öðru málið þegar allt bankakefið hrynur. Þetta er ljóst þeim sem vilja skilja. En ætli fólk ekki að skilja þetta þá skiptir engu máli hvað það er sagt oft. Þverhausar verða þverhausar sama hvað rökin og útskýringarnar eru matreiddar vel og lystilega ofan í þá.
Sævar, lestu tilskipanir ESB um tryggingasjóð og síðan lögin um tryggingasjóðinn frá 1999 og svo skulum við tala saman.
Ég var kannski farinn að oftúlka orð þín þegar ég sagði þig leggjast í sama farveg. En það er þó rétt hjá mér skilið að þú álítur okkar lagalega stöðu vera betri ekki satt?
Þú segir: "Finnst þér að það styrki málstað þeirra eða Íslendinga, Egill? Neitar sá að fara með mál fyrir dómstóla ef hann óttast ekki niðurstöðuna?".
Það styrkir ekki málstaðinn ef að það endar ekki fyrir dómstólum. Mér þætti þá líklegt að þeir myndu beita einhverjum öðrum aðferðum en málsókn sem stjórnvöld vita af og það myndi útskýra þessa afstöðu. Ég á bara einfaldlega mjög erfitt með að kyngja því að stjórnvöld vísvitandi taki ákvörðun sem er verri fyrir Íslendinga.
"Egill, lagaákvæðin um tryggingasjóðinn eru ekki umdeild. Það stendur í ESB tilskipuninni að það eigi að stofna tryggingasjóð en það er ekki orð um það í tilskipuninni hvað á að vera mikill peningur í honum."
Þetta var hugsanlega ekki nógu vel orðað. Það sem ég meinti var að það er umdeilt meðal lögfræðinga hvort að ríkið þurfi að greiða þessar 20.887 evrur á hvern reikning.
Annars var aðalpunkturinn minn ekki sá að fullyrða hvort þú eða Baldur hefði réttara fyrir sér. Ég er ekki lögfróður maður og leyfi því öðrum að meta það.
Mér finnst einfaldlega að fólk verði að skoða lögfræðilegu hliðina út frá fleiru en einu sjónarhorni. Bæði Baldur og Jón Helgi (á pressan.is) koma með nokkuð góð rök sér til stuðnings. Mér finnst fullmargir vera ansi vissir um að Ísland geti sótt þetta mál eins og ekkert sé og sigurinn sé öruggur í höfn. Hvað mun svona mál taka mörg ár? Hverjar verða afleiðingarnar ef að við töpum málinu? Hvað gerist ef að við föllumst ekki á þessar skuldir og Bretar og Hollendingar vilja ekki fara í mál - verður þá öðrum aðferðum beitt í staðinn?
Stjórnvöld hafa þarna upplýsingar sem að við höfum ekki og mér finnst það mjög mikilvægt að allt um þetta mál verði upplýst eins fljótt og hægt er. Steingrímur hefur lofað því og það verður upp á okkur komið að sjá til þess að hann standi við sín orð.
Eftir að útibúið hafði verið stofnað hafði Ísland ekki lengur neitt um þetta að segja því að breska fjármálaeftirlitið hafði eftirlit með útibúinu.
2.Þetta er nokkurn vegin rétt. Þó má benda á að það var ESB samþykkt sem að var innleidd hérna í gegnum EES sem að gerði Landsbankanum kleyft að opna þessi útibú. Bretar og Hollendingar eru fullir aðilar að ESB og taka þar þátt í að semja og samþykkja lög. Við Íslendingar, hvorki almenningur né kjörnir fulltrúar okkar komu að samningu þessara laga á neinu stigi.
3.Áhætta og vextir fara saman. Eftir því sem áhættan er meiri því hærri er ávöxtunarkrafan. Það er óeðlilegt að hafa vexti á láni sem er með ríkisábyrgð þetta háa. Þá á þetta einnig við um IceSave reikningana. IceSave bauð hæstu vexti á breska markaðnum. Hærri vexti en allir aðrir. Þeir sem að nýta sér slíkt verða að bera ábyrgð á áhættunni að einhverju leiti sjálfir. Það er ekki hægt að koma og heimta ríkisábyrgð og stinga um leið hæstu mögulegu vöxtum í vasann.
4. IceSave peningarnir voru lánaðir fyrst og fremst til breskra fyrirtækja. Skattar af IceSave voru greiddir í Bretlandi. IceSave skapaði störf í Bretlandi. Það má snúa þessu við og spyrja afhverju Íslenska ríkið á að fara í gjaldþrot vegna krafna um að það ábygist vítamínsprauti fyrir breskt atvinnulíf?
5. Eins og þú bendir á sjálfur þá var ekki um neina mismun eftir þjóðerni að ræða þegar neyðarlögin voru sett.
framhald í næsta pósti
Ég byggi það á því að tilskipun ESB um tryggingasjóð er hugsuð til að tryggja innstæður ef einn banki af mörgum fer á hausinn.
Bankar sameinast um einn tryggingasjóð. Það er því rangt sem sumir segja að hver banki hafi sinn eigin tryggingasjóð. Sjóðurinn er einn og hann er sjálfseignarstofnun.
Hugsaðu þér t.d. að það séu 300 bankar í Frakklandi og tveir þeirra hrynji en hinir 298 séu jafntraustir og áður. Tryggingasjóðurinn borgar þá lágmarksupphæð 20.887 evrur til sparisjóðseigenda bankanna tveggja sem fóru á hausinn. Þetta gengur vel upp. En það sem gerðist hér var allt annað.
Sjóðnum var aldrei ætlað að standa undir innstæðum allra reikningseigenda, í öllum útibúum, í öllum löndum, allra banka lands þar sem allt bankakerfið hrynur.
Það sem gerðist hér var skelfilegra en meira að segja ESB gat séð fyrir. En það gerist samt.
Eins og ég hef áður sagt þá er það tilskipun ESB að í ESB og EES löndum skuli vera tryggingasjóður, en í tilskipuninni er ekki minnst einu orði á að hann eigi að geta borgað 20.887 evrur til allra innstæðueigenda, allra útibúa, allra banka, í öllum löndunum eftir að allt bankakerfi viðkomandi lands er hrunið.
Ef tryggingasjóðurinn ætti að geta borgað kröfur Breta og Hollendinga þá hefðu bankarnir þurft að leggja í sjóðinn 1 kr. fyrir hverja krónu sem væri lögð inn í bankana. Og það sjá allir að bankar geta ekki starfað við slíkar aðstæður.
Bretar og Hollendingar hafa ekki viljað fara með málið fyrir gerðardóm og ég les það svo að þeir óttist niðurstöðu dómsins.
Það er enginn alþjóðadómstóll sem hægt er að vísa þessu máli til. Þjóðirnar allar verða að vera sammála um að vísa málinu fyrir dóm og Bretar og Hollendingar hafa ítrekað neitað því. En það er siðaðra þjóða háttur að leysa deilumál fyrir dómi en ekki með þvingunaraðgerðum, hótunum og undirritun nauðarsamninga.
Þess vegna vil ég að Alþingi neiti að veita samningnum ríkisábyrgð og vona að þá vísi Bretar og Hollendingar neituninni til dómstóls því að þá geta Íslendingar tekið til varnar.
Alþjóðadómstóllinn í Haag gæti dæmt á ýmsa vegu:
a) Ísland gæti unnið og borgað 16 milljarða sem eru í Trygginarsjóði Innistæðueigenda
b) Ísland gæti tapað, en þó yrði niðurstaðan betri en sá IceSave samningur sem Svavar Gestsson skrifaði undir. Ástæðan fyrir því er sú að tekið yrði tillit til neyðarréttar. Neyðarréttur er til í alþjóðalögum. Ef að öll innlán þjóðar tapast á einni nóttu, þá stöðvast hjól atvinnulífsins. Ekki er hægt að greiða laun né reikninga. Það fellur klárlega undir neyðarrétt að koma í veg fyrir slíkt ástand.
Þá er öruggt að Bretar yrðu dæmdir til að bera hluta af kostnaðinum m.a. vegna hryðjuverkalaganna, en þau hafa rýrt gildi eigna útibús Landsbankans í Bretlandi.
Þá er mikilvægt í þessu samhengi að átta sig á því að Alþjóðadómstóllinn í Haag getur ekki dæmt land til að greiða skaðabætur sem að þýða að viðkomandi land verður gjaldþrota og missir fullveldið. Í ljósi þess að IceSave eins og það lítur núna út felur í sér gríðarlega áhættu, sem öll er borin af Íslendingum s.s. áhættu með að eignir útibús Landsbankans megi ekki nota til að greiða IceSave og að öll upphæðin lendi á íslenska ríkinu eða að virði lánasafnsins reynist lítið því að um er að ræða lán fyrir skuldsettum yfirtökum á fyrirtækjum sem að eru í erfiðum reksti í þessu árferði. Það er spáð að næstu ár, líka næstu 7 ár verði erfið. Sala minnkar og kostnaður eykst. Það er ekki bjóðandi áhætta að íslenska ríkið eigi allt sitt undir því að slík fyrirtæki spjari sig.
7.Hryðjuverkalögin höfðu og hafa enn skaðleg áhrif á virði eigna útibús Landsbankans í Bretlandi. Þá liggur það sem þegar hefur innheimst á vaxtalausur reikningi. Alþjóðadómstóllinn í Haag myndi vafalaust dæma Breta til þess að að borga fyrir þessar virðisrýrandi aðgerðir.
Þá má benda á að starfsemi útibús Kaupthings í Bretlandi var líka stöðvuð. Kaupthing í Bretlandi var 100% breskur banki. Það gerðist einum degi áður en bresk stjórnvöld samþykktu lög sem að heimiluðu breskum bönkum að fá ríkisaðstoð. Hér er um mismunun eftir þjóðerni að ræða.
8. Rangt hjá þér að útibú Landsbankans í Bretlandi hafi verið undir eftirliti íslenskra stjórnvalda. Það var breska fjármálaeftirlitið sem fór með eftirlit með bankanum.
Annars er ég sammála þér. Mér finnst líka útaf þessu vera mjög mikilvægt að fara með þetta mál fyrir Alþjóðadómstólinn í Haag. Á Íslandi hafa allir sem að nefndir hafa verið sem sökudólgar neytað sök. Íslenskur almenningur á rétt á því að fá að vita hver ber ábyrgð á þessu. Ég tel það vera prinsipp mál að kanna réttarstöðu almennings.
9. Það sem þetta snýst um er að upphæðin sem Ísland á að greiða, ég minni aftur á að þessir peningar voru notaðir í Bretlandi og greiddir skattar af þeim þar, er gríðarlega há. Mun hærri en Ísland ræður við. Þá hafa dómstólar ekki skorið úr um hvort að Ísland megi nota lán útibús Landsbankans í Bretlandi til að greiða þetta. Einnig er gríðarleg áhætta fólgin í því að taka við lánasafni núna mitt í efnahagslegu fárvirði í heiminum þar á meðal í Bretlandi. Það eru mun meiri líkur en minni að það fáist aldrei neitt nálægt því sem menn áætla í dag fyrir þetta lánasafn.
Það er óásættanlegt að Ísland taki alla áhættu á sig: lagalega áhættu með hvort að Ísland á að borga þetta yfir höfuð eða ekki, áhættu með að ekki megi nota lánasafnið til að greiða IceSave, áhættu að lánasafnið reynist mun verðminna en sú upphæð sem Ísland á að greiða í beinhörðum gjaldeyri.
Ef eitthvað af þessum áhættuþáttum klikkar, þá er upphæðin svo stór að Ísland er einfaldlega gjaldþrota.
Það kom fram að Alþjóðadómstóllinn í Haag getur ekki dæmt lönd til að greiða meira en þau ráða við. Því er vesta mögulega niðurstaða fyrir Ísland þar betri en IceSave.
Það kemur fram í IceSave samningnum að ef að Ísland getur ekki greitt þetta að mati t.d. AGS, þar sem að Bretar eru einn örfárra fastaaðila og hafa umtalsverð völd, þá sé hægt að semja um skuldina. Hvernig heldur þú að slíkir "samningar" líti út? Hvaða verðmæti heldur þú að verði tekin uppí skuldina?
10.IceSave er gríðarlega stór upphæð. Stærri en Ísland ræður við. Hættan er sú að vítahringur myndist:
Krónan fellur, það þýðir að IceSave skuldin stækkar, það þýðir að krónan veikist ennþá meira o.s.frv. Því er IceSave stórhættulegt fyrir krónuna. Það er einfaldlega ekki hægt að mynda nógu stóran jákvæðan viðskiptajöfnuð til að greiða svona háa skuld. Þá eru ekki beinlínis efnahagsleg sóknartækifæri í því umhverfi sem er í dag í heiminum og spáð er að verði allan þennan tíma.
Það er ekki hægt að biðja þingmenn um að samþykkja slíkt !
Ég er sammála þér að IceSave er hið versta mál og að mjög margir hafa brugðist því trausti sem á þá var sett.
Einnig sé ég að margir hafa skaðast af IceSave.
Ég tel m.a. þess vegna það vera nauðsynlegt að IceSave fari fyrir dómstóla.
Allir sem bent hefur verið á sem sökudólga hafa bent á einhvern annan og haldið eigin sakleysi fram. Það er prinsipp mál að fá úr því skorið fyrir dómstólum hverjir brugðust. Þá er auðveldara að koma í veg fyrir að IceSave II gerist í framtíðinni. Svo virðist að pólitíkusar, bæði íslenskir og breskir séu í þeim hópi. Að mínu mati er óásættanlegt að að einhverju leyti sömu pólitíkusar geti samið sín á milli um að ekki reyni á IceSave fyrir dómstólum. Þá er það prinsipp mál að almenningur á Íslandi fái úr því skorið hvaða ábyrgð hann hefur.
Upplýsingum um stöðu bankanna og IceSave var haldið frá almenningi á Íslandi. Það er vandséð hvað íslenskur almenningur hefði átt að geta gert til að sporna við IceSave. Því er það allt annað en réttlátt að senda hærri reikninga en hægt er að ráða við til íslensks almennings, barna okkar og barnabarna.
Íslenskum stjórnvöldum ber að standa með íslensku jóðinni, íslenskum almenningi, og verja hagsmuni þjóðarinnar hvar sem er og hvenær sem á þarf að halda. Skyldur ríkisstjórnar Íslands er við Íslendinga en ekki regluverk Evrópusambandsins.
Ísland er réttarríki, það er ein af frumskyldum ríkisstjórnarinnar að muna það og virða.
Það er margt til í þessu sem þú segir. Ég er persónulega alveg á báðum áttum. Það eru sterk rök sem sannfæra mig um að fara með þetta fyrir dómstóla en ég óttast hvað gerist ef Bretar og Hollendingar vilja ekki mætast á þeirri leið. Það er einnig enn mjög stór óvissuþáttur, ef að Bretar og Hollendingar samþykkja að taka mál fyrir dómstóla, hversu langt dómsmálið mun taka og hvort okkur bjóðist einhver lán á meðan? Ég tala nú ekki um afleiðingarnar ef að málið tapast.
Hvað gerist líka ef að þingið hafnar samningnum? Ég er búinn að velta því fyrir mér. Ef að það er rétt sem þú segir, að Bretar og Hollendingar vilji ekki útkljá þetta fyrir dómsstólum, myndum við þá ekki geta náð betri samningum?
Annars vil ég bara þakka fyrir málefnaleg skoðanaskipti.
Aðalatriðið þarna er að markmið tilskipunarnnar er að veita umrædda lágmarkstrygging. Þar að auki er búinn til rammi utanum tryggingakerfi og ríkjum í sjálfsvald sett hvernig þau útfæra í smáatriðum.
Tekið er fram á einum að slíkt kerfi, ef virkt er, kunni etv. að leiða til að ríkin sjálf eða tilheyrandi yfirvöld þurfi ekki að borga brúsann eða bera ábyrgð. Þ.e. augljóslega er ábyrgðin heimaríkis þegar hænurnar eru taldar og refirnir skornir. Algjörlega kristalklárt.
Einnig er tekið fram í margfrægri franskri skýrslu (sem SD miskildi herfilega) að í alvarlegum tilfellum ss. kerfishruni muni tryggingaramminn eða sjóðir ekki duga til og þá þurfi að beita öðrum aðferðum og þá meina þeir augljóslega að ríkin þurfi að koma inní dæmið. Þessi er skilningur allra sérfræðinga nema etv. 2-3 íslendinga.
Allt tal um réttaróvissu eða lagalegan ágreining er útí hött. Bara bull.
Önnur atriði sem þú tæðpir á eru líka röng Það er beisikallí ekkert rétt hjá þér.
Velta má fyrir sér hví breskur/hollenskur almenningur skuli bera ábyrgð á íslenskum banka, sem var undir íslensku eftirliti og studdur af íslenskum stjórnvöldum - stjórnvöldum sem kosin voru af íslenskri alþýðu."
Þetta eru orð að sönnu. Svikamilla knúin af íslenskum pólitíkusum, embættismönnum og fjárglæframönnum. Hver á að bera kostnaðinn?
Ef til vill var glæpsamlegt af íslenskri alþýðu að kjósa yfir sig óhappið og svo aftur það sama lið sem nú þykist stýra landinu. Og rekur ekki almennilega af höndum þjóðarinnar vanhæfu embættismennina, fjárglæframennina!
Líka má velta því fyrir sér hvort sú skylda sé ávallt ofar öðrum að almenningur borgi skuldir glæpamanna úr röðum pólitíkusa og einkavina þeirra. Heilög skylda þótt hún kosti heill og hamingju komandi kynslóða. Skuldaánauð.
Er ekki rétt, og þarf ekki að útskýra þann málstað af auðmýkt, að baggi sem Bretar bera léttilega eru drápsklyfjar fyrir Íslendinga? En þá um leið opinberast auðvitað yfirgengileg vanræksla, vanhæfni og spilling íslenskra stjórnmálamanna. Því skal semja.
„Engin þjóð hefur nokkru sinni greitt upp skuldir sínar." Svo segir Adam Smith í Auðlegð þjóðanna. Íslendingar ætla að ríða á vaðið til að bjarga andliti sinna verstu sona og dætra. Hvað sem það kostar.
Ekki þarf að fara í grafgötur um hvaðan frumkvæðið að þessari tilhögun er komið.
Og hver viðbrögð alþjóðasamfélagsins yrðu.
Það er munur á því að vilja fara með IceSave fyrir Alþjóðadómstólinn í Haag og að neita að borga. Jón Daníelsen sagði að ef við myndum neita að borga, þá hefði það þessar afleiðingar.
Við getum litið á þetta eins og ríkið sé fyrirtæki.
Ef að fyrirtæki hefur löglega skuld, en neitar að borga hana, þá er talað um greiðslufall og litið svo á að fyrirtækið sé gjaldþrota.
Greiðslufall er hins vegar allt annað en það ef að fyrirtæki vill reyna á réttmæti lagalega óljósrar skuldar fyrir þar til bærum dómstólum.
Staðreyndin er að það er margfölld lagaábyrgð íslands á umræddu viðfangsefni. Ábyrgðin er ekki ein - hún er á öllum hliðum. Þar ber hæst sjálft dírektívið og síðan mismuninin milli svæða/þjóða.
Eini tilgangurinn fyrir dóm væri að fá þennan eða hinn dóminn til að dæma ísland þjóðargjaldþrota.
Alþjóðadómstóllinn í Haag getur ekki dæmt þjóðir til að greiða upphæðir sem að gera þjóðina gjaldþrota. Hann getur ekki stefnt fullveldi þjóðar í voða. Það er mjög mikilvægt því að það er ákveðið þak, sem við höfum ekki í IceSave samningnum eins og hann lítur út.
Ég tel að við myndum vinna IceSave þar og að við yrðum í versta falli dæmd til að greiða mun minna en IceSave eins og það lítur út núna.
Núna eru þessar gríðarlegu IceSave upphæðir lagalegt álitamál. Ef að það á að fara í eignaupptöku hjá okkur ef við viljum fara með IceSave fyrir dómstóla, hvað heldurðu að verði gert við okkur eftir 7 ár þegar í ljós kemur að við erum mjög langt frá því að geta borgað þetta?
Ef við samþykkjum þennan IceSave samning, þá getum við ekki borið hönd fyrir höfuð okkar því um löglegar skuldir væri að ræða.
Við munum ekki eiga neitt eftir nema fiskinn og orkuna og það mun einfaldlega verða gert upptækt.
íslendingar, englendingar og hollendingar gerðu mistök í eftirliti með íslensku bönkunum, og eiga þar íslensk yfirvöld stærstu sökina. en þetta þýðir ekki sjálfkrafa að ísland eigi að bera nánast allan kostnaðinn við gjaldþrot bankanna.
rök þín um að taka lán á lægri vöxtum eru ágæt, en ganga ekki upp, því lán af slíkri stærðargráðu í hlutfalli við ríkissjóð fengist ekki auðveldlega - hins má bera saman vexti af minni lánum sem ríkissjóður fengi og sjá hvort þeir vextir eru lægri. íbúðaeigendur í bretlandi og hollandi geta nú fengið lánað 5 ár fram í tímann á minna en 5% vöxtum...
Núna í dag er td. miki tíska að tala um að ekki sé mismunað gagnvart þjóðerni hedur búsetu eða landsvæði - og þá sé allt í gúddí !
Meina, maður bara: Vá.
Grundvallar prinsippið um Non-discrimination innan innri markaðar ESB/EES ? Kveikir það á einhveri týru ??
Dettur einhverjum það í hug að stórþjóð í ESB yrði krafin um að borga út allar innistæður ef ALLT bankakerfi viðkomandi ríkis leggst á hliðina?
Mér er ekkert illa við ESB yfirleitt en í þessu tilfelli var evrópulöggjöfin bara glæpsamlega illa smíðuð og það á ekki að vera hlutverk 300 þúsund manna þjóðar að greiða fyrir klúðrið.
Við borgum ekki!
Ég hef ekki áhuga á að spila netborðtennis við þig þar sem við copy pastum alltaf sömu póstana aftur og aftur.
Ef þú vilt að ég svari þér aftur, vinsamlegast skoðaðu þá þau rök sem ég og aðrir hafa komið með t.d. varðandi það að réttur til að setja neyðarlög er til í alþjóðalögum.
Smá hjálp:
Jón Helgi Egilsson skrifar:
“Það er rétt að jafnræðisregla ESB bannar mismunun á grundvelli þjóðernis. Það var hins vegar ekki verið að gera upp á milli manna á grundvelli þjóðernis.
Til þess að tryggja að greiðslukerfið á Íslandi stöðvaðist ekki sem hefði stöðvað atvinnulífið þá var gripið til aðgerða innanlands. Innlendar innistæður, hvort sem er í eigu Íslendinga eða útlendinga, voru ríkistryggðar. Innstæður í erlendum útibúum, hvort sem þær voru í eigu Íslendinga eða útlendinga, voru ekki ríkistryggðar. Sumir Íslendingar og sumir útlendingar nutu ríkisábyrgðar en aðrir ekki. Það er því ekki hægt að halda því fram verið sé að mismuna á grundvelli þjóðernis. Þetta er mismunu á grundvelli landsvæðis og til þess gert að lágmarka skaða á Íslandi.
Þessi aðgerð var ekki gerð á kostnað innstæðueigenda erlendis enda staða þeirra óbreytt á eftir. Mismunun á grundvelli landssvæða er vel þekkt og er landsbyggðarstefna dæmi um slíkt. Þess til viðbótar var framkvæmd mjög svo sambærileg aðgerð nýlega í Bretlandi þegar Alister Darling ákvað að tryggja innstæður banka í Bretlandi en neitaði að tryggja innstæður sama banka á eynni Mön. Rök breska fjármálaráðherrans voru að eigendur innstæðna á Mön greiddu ekki skatt á Bretlandseyjum og því óeðlilegt að breska ríkið ríkistryggði innstæður þar – jafnvel þó svo að innstæður sama banka væru tryggðar í útibúum í Bretlandi.”
Við þetta má bæta:
Í alþjóðarétti getur sjálfstæð þjóð beitt fyrir sig neyðarrétti ef vegið er að fullveldi hennar. Slíkt á við ef kerfishrun verður eins og ef það reynir á allar innistæðutryggingar á sama tíma. Neyðarlög eru því viðurkennd í alþjóðlegum lögum.
Telji alþjóðadómstólar - alþjóðadómstóllinn í Haag að okkur beri að greiða þetta sem mikill vafi leikur á þá þarf að huga sérstaklega að skuldbindgunni - hversu víðtæk hún er og hvort hún sé svo stór að landið glati við það sjálfstæði sínu og megi því beita fyrir sig neyðarrétti. Þá ollu Bretar okkur margvíslegu tjóni m.a. með því að fella Kaupþing og frysta eigurnar. Gjaldþrotaþjóð verður tæpast dæmd til þess að greiða vexti - það er almenna reglna í gjaldþrotarétti.
Þá eru vextir allt of háir í samningum m.v. vexti í Evrópu og svo mikill vafi á umfangi skuldbindinganna vegna gjaldeyrishreyfinga að krónan gæti hrunið í kjölfarið. Að síðustu er ekki útkljáð hvort kröfuhafar muni reyna hnekkja neyðarlögunum en ef þeim tækist þá - þá renna eignir L.Í EKKI TIL GREIÐSLU SKULDARINNAR NÉ ÞÆR GREIÐSLUR SEM KAUPÞING HEFUR GREITT VEGNA KAUPÞING EDGE OG ÞÁ ERU ÞETTA EKKI 400 MILLJARÐAR HELDUR LIKLEGA 1000-1200 MILLJARÐAR ÞANNIG AÐ ÞAÐ ER ALGJÖRT BRJÁLAÐI AÐ SEMJA UM ÞETTA NÚ FYRR EN Í FYRSTA LAGI ÞAÐ LIGGUR FYRIR HVORT NEYÐARLÖGIN HALDI.
Við þetta má bæta að ýmislegt hjá Baldri er ekki alveg rétt t.d. var breska Landsbankaútibúið undir eftirliti breska fjármálaeftirlitsins allan tímann. Það eina sem íslenska Fjármálaeftirlitið gerði var að gefa útibúinu starfsleyfi í byrjun.
Líkurnar á að þetta tvennt gangi upp má námunda að núlli.
Má til með að skjóta hér inn, vegna orða skattman (aths. 35), að dótturfyrirtækið Heritable Bank var á ábyrgð FSA (breska fjármálaeftirlitsins) en útibú Landsbanka var á ábyrgð FME.
Þetta kemur skýrt fram í skýrslu bresku þingnefndar um málefni íslensku bankanna - og hefur, að mér vitandi, ekki verið gerð athugasemd við (þó flestir merkismenn á Íslandi hafi lesið skýrsluna og vitnað til oftar en einu sinni).
Landsbanki Islands hf operations in the UK were branches and therefore their organization was regulated by the FME, rather than the UK’s Financial Services Authority. Landsbanki Islands hf also operated a subsidiary in the UK, Heritable Bank, which was regulated by the FSA.
Hjartanlega sammála samantekt þinni.
Það er algjör blekking í íslenskri þjóð að við berum ekki ábyrgð á innistæðum breskra og hollenskra sparifjáreigenda, sem eru þolendur í þessu máli. Kjarni málsins snýst um neyðarlögin þar sem íslenska ríkið tók á sig ábyrgð íslenska tryggingasjóðsins og ábyrgðist allar innistæður í íslensku bönkunum, en ætluðu svo að aðskilja erlend útibú sömu banka. Það var algjör óskhyggja eins og allt sem íslensk stjórnvöld gerðu árin 3 í aðdraganda hruns Íslands - sem skýrir reyndar hrunið að miklu leyti.
Á heimasíðu tryggingasjóðs íslensku fjármálafyrirtækjanna kemur skýrt fram að sjóðurinn sé ábyrgur fyrir 20.000 evrum íslensku bankanna og útibúa þeirra erlendis (skv. EES samningnum og tilskipun EB). Þegar ríkið ákvað að taka skuldbindingar sjóðsins yfir og tryggja innistæður íslensku bankanna, þá voru þeir um leið að taka yfir innistæðu tryggingar þeirra í útibúum erlendis. Það getur vel verið að menn hafi haldið að þeir kæmust upp með að mismuna viðskiptavinum bankanna eftir búsetu, en það stenst ekki. Það mun enginn dómstóll dæma Íslendingum slíkt í hag.
Þegar þessir reikningar voru auglýgstir í Bretlandi á sínum tíma var það alltaf tekið fram að innistæðurnar væru tryggðar af íslenska tryggingasjóðnum fyrir ca 17,000 pundum (20,000 evrur) og mismunurinn kæmi úr breska sjóðnum að hámarki 35,000 pundum sem síðar var hækkað í 50,000 pund. Minnist ekki að neinn hafi gert athugasemd við það á sínum tíma, enda ábyrgðin skýr skv. EES samningnum og EB tilskipun.
Ég vil benda fólki hinsvegar á að hér er einungis um ábyrgð að ræða. Sjóðurinn starfar áfram og mun halda áfram að fjármagna sig sem mun einnig koma á móti þessari skuldbindingu. Ef evrópska tryggingakerfið er svona gallað sem andstæðingar þessa máls nefna, þá geri ég ráð fyrir því að EB leiðrétti það, t.d. skelli því saman í eitt alsherjar tryggingarkerfi og yfirtaki allar skuldbindinar sjóðanna í hverju landi fyrir sig. Það er margt sem á eftir að gerast á næstu 7 árum.
Hvað er rangt við það sem að Jón Helgi skrifar um neyðarlögin (sjá að neðan)?
Með 20.000 Evrurnar, þá hafa lögin um Tryggingarsjóð verið alveg skýr og aðgengileg Bretum, Hollendingum og öðrum á heimasíðu sjóðsins:
http://www.tryggingarsjodur.is/modules/files/file_group_26/log/log-98-1999-isl.pdf
10. grein
"Hrökkvi eignir sjóðsins ekki til og stjórn hans telur til þess brýna ástæðu er henni heimilt að taka lán til að greiða kröfuhöfum."
Orðið "heimilt" að ákveðnum skilyrðum uppfylltum þýðir ekki að ríkið sé skuldbundin til þess að veita lán/ábyrgð eða verði að gera það.
“Það er rétt að jafnræðisregla ESB bannar mismunun á grundvelli þjóðernis. Það var hins vegar ekki verið að gera upp á milli manna á grundvelli þjóðernis.
Til þess að tryggja að greiðslukerfið á Íslandi stöðvaðist ekki sem hefði stöðvað atvinnulífið þá var gripið til aðgerða innanlands. Innlendar innistæður, hvort sem er í eigu Íslendinga eða útlendinga, voru ríkistryggðar. Innstæður í erlendum útibúum, hvort sem þær voru í eigu Íslendinga eða útlendinga, voru ekki ríkistryggðar. Sumir Íslendingar og sumir útlendingar nutu ríkisábyrgðar en aðrir ekki. Það er því ekki hægt að halda því fram verið sé að mismuna á grundvelli þjóðernis. Þetta er mismunu á grundvelli landsvæðis og til þess gert að lágmarka skaða á Íslandi.
Þessi aðgerð var ekki gerð á kostnað innstæðueigenda erlendis enda staða þeirra óbreytt á eftir. Mismunun á grundvelli landssvæða er vel þekkt og er landsbyggðarstefna dæmi um slíkt. Þess til viðbótar var framkvæmd mjög svo sambærileg aðgerð nýlega í Bretlandi þegar Alister Darling ákvað að tryggja innstæður banka í Bretlandi en neitaði að tryggja innstæður sama banka á eynni Mön. Rök breska fjármálaráðherrans voru að eigendur innstæðna á Mön greiddu ekki skatt á Bretlandseyjum og því óeðlilegt að breska ríkið ríkistryggði innstæður þar – jafnvel þó svo að innstæður sama banka væru tryggðar í útibúum í Bretlandi.”
Þannig átti það að vera frá upphafi! Það er gjörsamlega glórulaust að bankar frá örríkjum geti farið í útrás og lokkað fólk í öðrum ríkjum til að leggja inn á reikninga sem eru bakkaðir upp af algjörlega ónýtum innistæðutryggingasjóði. Það er afar ábyrgðarlaust gagnvart neytendum í þessum löndum að bjóða upp á slíkt. Ábyrgðin á þessum afglöpum hvílir ekki ekki bara á Íslandi, hún hvílir janft á öllum hinum 29 aðildarríkjum ESB/EES. Yfirvöld í Hollandi og Bretlandi höfðu miklu betri forsendur til að gera sér grein fyrir því að íslensku bankarnir (og íslenskt hagkerfi yfirleitt) væru loftbólur sem hlytu að springa á endanum heldur en neytendur í þessum ríkjum. Það gengur bara ekki upp að láta eins og stjórnvöld í þessum ríkjum beri enga ábyrgð. Öll aðildarríki ESB/EES bera ábyrgð á ónýtum reglugerðum og tilskipunum.
Ef það væri eitthvað til sem kallast réttlæti í þessum heimi þá yrði þessi galli leiðréttur núna þannig að öllum innistæðutryggingasjóðum ESB/EES yrði steypt saman í einn og Icesave fokkið yrði greitt úr þeim sjóði.
Það á aldrei nokkurntíman að koma upp sú staða að evrópskir skattgreiðendur bakki upp innistæður í bönkum í einkaeigu. Það er ekkert sem réttlætir slíka tilhögun.
Á Íslandi hafa verið sett lög um erlenda banka sem að opna útibú hér líkt og Landsbankinn gerði í Bretlandi:
http://www.reglugerd.is/interpro/dkm/WebGuard.nsf/key2/308-1994
Þar kemur m.a.fram:
"3. gr.
Bankaeftirlit Seðlabanka Íslands hefur með höndum eftirlit með útibúum sem starfa samkvæmt þessari reglugerð í samræmi við ákvæði laga um Seðlabanka Íslands, laga um viðskiptabanka og sparisjóði og eftir atvikum annarra starfsheimilda sinna.
4. gr.
Útibú sem starfa hér á landi samkvæmt reglugerð þessari skulu hlíta sömu lögum og reglum og lánastofnanir með höfuðstöðvar á Íslandi, svo sem reglum um bindingu og laust fé og upplýsingagjöf til íslenskra stjórnvalda samkvæmt gildandi lögum og reglum á hverjum tíma."
Ég á ekki von á öðru en að svipaðar gildi um útibú Landsbankans í Bretlandi þ.e. að breski Seðlabankinn hafi haft eftirlit með útibúinu, útibúið hafi orðið að fara að breskum lögum um bankastarfssemi og rík upplýsingaskilda hafi verið.
Það að halda því fram, eins og tilraun virðist vera gerð til að gera í þessari skýrslu breska þingsins, að Bretar hafi ekki komið neitt nálægt eftirliti með IceSave virðist mér því vera rangt.
Ég hef reynt að finna sambærileg lög í Bretlandi, en veit ekki alveg hvar þau eru. Það flækir málið að Bretar felldu úr gildi lög sem m.a. varða IceSave þann 31/10/2007. Þeir eru komnir með ný lög um bankastarfssemi sem taka gildi síðar á árinu.
Ég held að það sé mjög erfitt að halda því fram, eins og skýrsla breska þingsins virðist gera tilraun til, að Bretar hafi ekkert haft með eftirlit með IceSave að gera.
Seðlabanki Breta virðist hafa haft eftirlit með IceSave og farið var eftir þeim reglum sem Bretar settu sjálfir á þessu sviði.
Góð samantekt Jóns Helga sannfærir mig í þeirri afstöðu að við eigum að láta reyna á þessi mál með því að hafna þessum þvingunarsamningum og taka slaginn - Það þjappar okkur saman og farnast okkur best.
Í ljósi umræðu um jafnræði innan ESB.
Reglur ESB banna mismunun eftir þjóðerni eins og þú bentir á.
Ég tel að Bretar hafi brotið þessar reglur þegar þeir stöðvuðu starfsemi Kaupthings í Bretlandi þrátt fyrir að bankinn væri ekki gjaldþrota:
http://www.parliament.uk/commons/lib/research/briefings/snbt-04466.pdf
Þeir skrifa um Landsbankann:
"The UK authorities expect that Landsbanki will soon be declared in default"
Um Kaupthing skrifa þeir (sjá að neðan).
Taktu eftir að þeir skrifa ekki að Kaupthing sé að verða gjaldþrota eða "default".
Þetta var gert einum degi áður en allir breskir bankar eins og Kaupthing Singer and Friedlander áttu rétt á breskri ríkisaðstoð.
"1. Acting on the advice of the Bank and FSA, and in light of announcements made by the Icelandic authorities in recent days, the Chancellor has taken action today to protect the retail depositors in Kaupthing Singer & Friedlander, a UK-based banking subsidiary of Kaupthing Bank. He has taken this action to ensure the stability of the UK financial system. Savers’ money is safe and secure."
Sammála að íslenska FME stóð sig afleitlega (er nú orðinn vanhæfur til að fjalla um mál tengd hruninu??).
Hins vegar virðist mér Bretar ekki hafa efni á því að setja mikið útá eftirlit eða halda til streytu kröfum um að mismunun eftir þjóðerni eigi sér ekki stað.
Það væri "góð byrjun" - ég held að 75% af þjóðinni vilji greiða upp þennan skít útrásar skúrakanna okkar sem fengu FRÍTT spill frá SPILTUM íslensku stjórnmála-mönnum. En ég er í þeim hópi sem tel að hægt hefði verið að semja um lægri vexti, þó þú félagi Baldur deilir því miður ekki með mér þeirri skoðun...:). Alltaf meiriháttar gaman að lesa bloggið þitt, "carry ON - young man..:)"
kv. Heilbrigð skynsemi
"Útibú ekki undir eftirliti heimaríkis" EES "lögin" hans Skatta míns.
Þvílíkt og annað eins.
Maður er bara orðlaus.
(En að sjálfsögðu ber að hafa í huga að þó eftirlitið sé heimaríkisins þá útilokar það ekki samstarf ýmiskonar þar að lútandi við eftirlitsstofnanir gistiríkisins. Að sálfsögðu er slíkt vel inní myndinni)
En ég er að pæla, ættu þessir sparifjáreigendur ekki að geta kært okkur hér á Íslandi. Þ.e. bankana/ríkið fyrir að mismuna sér þegar ábyrgð var tekin á innistæðunum? Pælingin hjá mér er sú að það er verið að mismuna þarna fólki eftir uppruna og það er bannað skv. stjórnarskrá Íslands (að ég held) og væri þá hægt að kæra fyrir íslenskum dómstólum.
Þú skrifar aftur og aftur þetta:
"Eins og ég hef áður sagt þá er það tilskipun ESB að í ESB og EES löndum skuli vera tryggingasjóður, en í tilskipuninni er ekki minnst einu orði á að hann eigi að geta borgað 20.887 evrur til allra innstæðueigenda, allra útibúa, allra banka, í öllum löndunum eftir að allt bankakerfi viðkomandi lands er hrunið."
Þetta er alrangt. Tilskipunin fjallar ekki um að það skuli vera til staðar tryggingasjóður. Hún fjallar um að öllum ríkjum EES sé skylt að sjá til þess að allar bankainnistæður séu tryggðar upp að 20.000 ECU. Það er engin undantekning í stíl við það sem þú segir. Semsagt "20.887 evrur til allra innstæðueigenda, allra útibúa, allra banka, í öllum löndunum", sama hvort allt bankakerfi viðkomandi lands er hrunið eða ekki. Prófaðu að gúgla 94/19/EC og lesa tilskipunina. Þetta er í article 4.
20.000 ECU eru lágmarkstrygging. Ekki hámarkstrygging, ef svo vill til að það séu nægir peningar í sjóðnum.
"Ef tryggingasjóðurinn ætti að geta borgað kröfur Breta og Hollendinga þá hefðu bankarnir þurft að leggja í sjóðinn 1 kr. fyrir hverja krónu sem væri lögð inn í bankana. Og það sjá allir að bankar geta ekki starfað við slíkar aðstæður. "
Þetta er einmitt sú krafa sem fjármálaeftirlitið hefði átt að gera, því það átti að vera þeim augljóst að tryggingasjóðurnin réð ekki við að tryggja þessi innlán.
Voru ekki 19 milljarðar í sjóðnum? Til að tryggja þúsundir milljarða. Góða tryggingin það.
Þetta er alrangt. Tilskipunin fjallar einmitt nákvæmlega um það að ríki beri ábyrgð á að koma upp innistæðutryggingakerfi. Það kemur hvergi fram að ríki eigi að tryggja að það séu á öllum tímum til 20.000 ECU á hvern innistæðureikning í sjóðnum, enda væri það geðveiki. Sjá 1. mgr. 3. gr. tilskipunar 94/19/EC: Each Member State shall ensure that within its territory one or more deposit-guarantee schemes are introduced and officially recognized.
Bein ríkisábyrgð á innistæðum er í rauninni bönnuð með berum orðum í sömu grein þar sem segir: the system must not consist of a guarantee granted to a credit institution by a Member State itself or by any of its local or regional authorities.
Tilskipunin er gölluð að því leyti að það virðist ekki vera gert ráð fyrir því að sú staða geti komið upp að innistæðutryggingasjóður geti ekki staðið við skuldbindingar sínar. Það er bara "tough luck" fyrir Iceasave-innistæðueigendurnar en kemur íslenskum skattgreiðendum augljóslega ekkert við.
Það tíðkast víðast hvar að tryggingasjóðir sem þessir eigi fyrir ca. 1% af tryggðum upphæðum, svona er því t.d. hagað í Bandaríkjunum þar sem innistæðutryggingar áttu upphaf sitt. Bankar sem vilja taka þátt í slíkri tryggingu greiða í sjóðinn, hann kemur ríki og skattgreiðendum ekkert við.
Það er ekki fordæmi fyrir því að svona sjóðir borgi allar innistæður allra viðskiptavina allra banka í heimalandinu og víðar. Enda myndi ekki nokkur tryggingasjóður geta staðið undir því. Ætli almenn tryggingafélög séu með upphæðir inni á bankabókum sem dugi til ef allir viðskiptavinirnir lenda í stórkostlegu fjárhagslegu tjóni á sama tíma? Ég leyfi mér að efast um það.
Tryggingasjóðurinn er ekki vandamálið. Það að einn geiri hafi fengið að vaxa jafnmikið og raun ber vitni undir effektífri ríkisábyrgð er vandamálið. Á öllum eðlilegum mörkuðum bera þeir ábyrgðina sem taka áhættuna. Það var ekki tilfellið á Íslandi.
Þetta er gjörsamlega óásættanleg framtíðaráhætta fyrir þá einstaklinga sem eru að skríða í heiminn núna. Hvað ef draslið í Landsbankanum reynist meira og minna verðlaust?
Íslendingar voru stórvirkir í Dubay (kaupþing meira að segja með útibú þar) og í mjög mörgum svona dubious dílum eins og við höfum séð.
Komumst að samkomulagi. Þeir sem vilja greiða fyrir þessa Icesave vileysu skrái sig niður á blað og taki þessa áhættu og láti okkur hin í friði.